Thứ 6, 07/10/2022 - 17:17
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Lồng ghép thích ứng biến đổi khí hậu, ứng phó rủi ro thiên tai trong xây dựng nông thôn mới tại tỉnh Vĩnh Long

1. Về công tác triển khai Nghị quyết 120

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh thì hiện tại do Chương trình tổng thể thực hiện Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ chưa ban hành; do đó tỉnh chưa ban hành Kế hoạch chi tiết để thực hiện.

Tuy nhiên, trên cơ sở nội dung Nghị quyết số 120/NQ-CP ngày 17/11/2017 của Chính phủ, các Sở ngành đã kịp thời thông tin tuyên truyền đến toàn thể cán bộ, công chức, viên chức các quan điểm, mục tiêu, chủ trương và định hướng chiến lược phát triển, giải pháp, nhiệm vụ cụ thể của các đơn vị có liên quan. Đồng thời, trong quá trình thực hiện, các đơn vị cũng đã lồng ghép các giải pháp ứng phó với BĐKH trong thực hiện công tác chuyên môn được giao. Qua đó, đã góp phần nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức về phát triển bền vững ĐBSCL thích ứng với BĐKH.

2. Về kết quả xây dựng nông thôn mới

Đến cuối năm 2018, có 45/89 xã được UBND tỉnh quyết định công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (đạt 50,6%) và 01 Thị xã (Thị xã Bình Minh) được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới (năm 2017). Tổng số tiêu chí đạt được trên địa bàn 89 xã đến nay là 1.339 tiêu chí, số tiêu chí đạt bình quân toàn tỉnh là 15 tiêu chí/xã và không còn xã dưới 5 tiêu chí.

3. Về lồng ghép thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng phó rủi ro thiên tai trong xây dựng nông thôn mới

Công tổ chức thực hiện, lồng ghép thực hiện thích ứng với biến đổi khí hậu, ứng phó rủi ro thiên tai cũng đã đạt được một số kết quả quan trọng.

Để thực hiện tăng cường truyền thông về biến đổi khí hậu tại các địa phương, bao gồm các xã nông thôn mới, Sở Tài nguyên và Môi trường (cơ quan chủ trì thực hiện nội dung về thích ứng biến đổi khí hậu ở tỉnh)  ký kết kế hoạch liên tịch về bảo vệ môi trường (BVMT), ứng phó với BĐKH với Ủy ban Mặt trận tổ quốc Việt nam tỉnh Vĩnh Long, các tổ chức đoàn thể, chính trị - xã hội và các đơn vị liên quan. Kết quả trong 2017-2018: đã tổ chức 59 lớp tập huấn với 4.500 người tham dự, 2 cuộc mít tinh, khoảng 2.000 người tham dự; 4 hội thi tuyên truyền về BVMT, khoảng 400 tham dự. Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường tổ chức chương trình truyền thông về BĐKH cho 15 trường trung học cơ sở trên địa bàn huyện Trà Ôn; tổ chức truyền thông về BĐKH cho cán bộ quản lý cấp huyện, cấp xã và cộng đồng dân cư tại 10 của 02 huyện Vũng Liêm, Mang Thít.

- Về phát triển hạ tầng trong xây dựng nông thôn mới cũng đã được các ngành quan tâm, nhất là trong lĩnh vực giao thông và thủy lợi:

+ Sở Giao thông vận tải đã triển khai các giải pháp ứng phó với BĐKH cho kết cấu hạ tầng giao thông vận tải trên cơ sở kịch bản BĐKH và những dự báo, đánh giá về mức độ tác động của BĐKH trong tình hình mới. Lồng ghép thích ứng với BĐKH trong lập, điều chỉnh chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, dự án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông vận tải. Ứng dụng công nghệ, kỹ thuật kiên cố hóa công trình, phòng chống sạt lở, sụt trượt, ngập lụt trong xây dựng, khai thác, bảo trì kết cấu hạ tầng giao thông vận tải.

+ Trong 2 năm 2017-2018, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đầu tư gần 2.000 tỉ đồng để triển khai xây dựng trên 1.300 công trình kết cấu hạ tầng thủy lợi lớn, nhỏ các loại để ứng phó BĐKH (gồm xây dựng mới, duy tu, sửa chữa, nâng cấp). Đến cuối năm 2018, toàn tỉnh hình thành hệ thống thủy lợi tương đối lớn với 405 tuyến đê bao, bờ bao (dài 3.642 km), 14.638 m kè chống sạt lở bờ sông, hơn 5.700 cống, đập (gồm 315 đập đất được kiên cố hóa), 19 trạm bơm điện và trên 4.400 tuyến sông, rạch tự nhiên, kênh các loại (dài hơn 5.321 km) được nạo vét, cải tạo kết hợp sử dụng làm công trình thủy lợi. Trong đó có một số công trình lớn gắn với phòng chống xâm nhập mặn, kết hợp với thực hiện tiêu chí thủy lợi, giao thông tại các xã nông thôn mới. Kết quả: diện tích đất sản xuất nông nghiệp được khép kín thủy lợi và được tưới, tiêu nước chủ động năm 2018: trên 111.000 ha, chiếm khoảng 93% diện tích đất nông nghiệp.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và PTNT cũng đang thực hiện một số công trình hỗ trợ tỉnh trong ứng phó biến đổi khí hậu như: Cống ngăn mặn Tân Dinh, Cống ngăn mặn Vũng Liêm, Dự án nẹo vét kênh Mây Phốp - Ngã Hậu. Qua đó giúp ngăn mặn, tiếp ngọt cho Vĩnh Long và Trà Vinh.

Hệ thống thủy lợi kết nối với hệ thống giao thông góp phần phát triển nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới và chỉnh trang đô thị. Qui mô thiết kế công trình cũng được nâng lên nhằm tăng khả năng ứng phó với nước biển dâng.

- Về quy hoạch và tổ chức sản xuất cũng đã được lồng ghép các yếu tố thích ứng biến đổi khí hậu. Cụ thể như:

+ Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Long đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 (tại quyết định số 1824/QĐ-TTg ngày 25/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ), trong đó việc lựa chọn phương án phát triển kinh tế xã hội có tính toán, cập nhật đến các kịch bản ứng phó với biến đổi khí hậu.

+ Sở Kế hoạch và Đầu tư đã tham mưu, trình UBND tỉnh ban hành Đề án cơ cấu lại kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và năng lực cạnh tranh tỉnh Vĩnh Long đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, trong đó: mục tiêu, quan điểm phát triển,… đều có cập nhật, tính toán phù hợp mục tiêu ứng phó với BĐKH.

+ Sở Nông nghiệp và PTNT cũng đã bổ sung, cập nhật các nội dung thích ứng với biến đổi khí hậu vào các điều chỉnh các quy hoạch của ngành có liên quan vào năm 2018 (gồm điều chỉnh Quy hoạch phát triển nông nghiệp, Quy hoạch Phát triển thủy sản, Quy hoạch xây dựng thủy lợi, Quy hoạch cung cấp nước sạch nông thôn).

- Về ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và tổ chức sản xuất cũng được tích hợp các nội dung biến đổi khí hậu. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chủ động ứng dụng một số công nghệ mới trong khảo sát, thiết kế, thi công công trình thủy lợi theo hướng đa mục tiêu - chống ngập, chống úng, chống hạn...; đã và đang chuyển giao áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước vào thực tế sản xuất như: 390 ha lúa áp dụng các phương thức canh tác tiên tiến (SRI, ba giảm ba tăng, một phải năm giảm hoặc quy trình tưới tiết kiệm nước Nông lộ phơi/ướt khô xen kẽ), 23.003 ha diện tích cây trồng cạn được tưới tiết kiệm nước; hỗ trợ người dân các vùng hạn, mặn ứng dụng tốt các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất ứng phó với hạn mặn thông qua các dự án sự nghiệp nông nghiệp hàng năm.

- Để ứng phó xâm nhập mặn và đảm bảo nước sạch cho người dân, bằng nhiều nguồn vốn tỉnh đã đầu tư xây mới, nâng cấp cải tạo các trạm cấp nước nông thôn, nhất là tại các khu vực có nguy cơ xâm nhập mặn, ảnh hưởng của biến đổi khí hậu. Kết quả, đến nay tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung đến nay đạt trên 80% - phấn đấu đến cuối năm 2019 là 85%.

Qua đó từng bước chuyển đổi hạ tầng, tập quán sản xuất nông nghiệp theo hướng chủ động thích ứng biến đổi khí hậu.

4. Những khó khăn, vướng mắc và đề xuất

- Do Chương trình tổng thể thực hiện Nghị quyết số 120/NQ-CP chưa ban hành nên Tỉnh chưa ban hành Kế hoạch chi tiết thực hiện.

  - Nhu cầu kinh phí để thực hiện ứng phó BĐKH rất lớn nên tỉnh còn gặp nhiều khó khăn trong việc triển khai thực hiện các giải pháp cũng như các dự án sản xuất nông nghiệp và các dự án/công trình xây dựng mới (xây dựng cơ bản) theo quy hoạch được duyệt, như dự án đê bao sông Măng Thít, các công trình/dự án trong Quy hoạch thủy lợi chống ngập cho thành phố Vĩnh Long chậm thực hiện do khó khăn về nguồn vốn đầu tư.

- Tỉnh thiếu nguồn lực (nhân lực, kinh phí, cơ chế, chính sách) để tăng cường năng lực cộng đồng ứng phó BĐKH, phòng chống thiên tai, cụ thể là khó thực hiện Chương trình quốc gia phòng chống và giảm nhẹ thiên tai đến năm 2020 và Đề án Nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng tỉnh Vĩnh Long. Cán bộ làm công tác tập huấn, tuyên truyền phố biến kiến thức, kỹ năng về thiên tai, BĐKH chủ yếu là kiêm nhiệm, lực lượng không ổn định. Nguồn kinh phí thực hiện Chương trình, Đề án chủ yếu là lồng ghép nhưng rất hạn chế.

  - Hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn của tỉnh chỉ dự báo ngắn hạn. Dự báo dài hạn không thực hiện được mà phải sử dụng của các cơ quan dự báo khu vực hoặc của Trung ương.

Để xuất:

- Phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu cần phải được đặt trong bối cảnh toàn vùng. Vì vậy cần thiết phải có một quy hoạch phát triển tổng thể cho toàn vùng, phát huy lợi thế sản xuất nông nghiệp, thủy sản của Đồng bằng Sông Cửu Long.

- Tăng cường nguồn lực đầu tư cho hạ tầng – nhất là hạ tầng giao thông vận tải, thủy lợi cho Đồng bằng sông Cửu Long, bao gồm tích hợp các nội dung thích ứng biến đổi khí hậu. Qua đó góp phần phát triển bền vững kinh tế xã hội của toàn vùng; góp phần xây dựng nông thôn mới, nâng cao thu nhập người dân trong vùng.

- Công tác truyền thông về biến đổi khí hậu được triển khai rộng khắp. Tuy nhiên thời gian tới cần tăng cường tuyên truyền theo chiều sâu, theo hướng tận dụng thời cơ, lợi thế và tính chủ động trong ứng phó biến đổi khí hậu. Tuyên truyền sâu rộng trong công chức, viên chức, cộng đồng doanh nghiệp và người dân. Vì vậy kiến nghị các cơ quan trung ương ban hành đa dạng các loại tài liệu tuyên truyền về nguy cơ, cơ hội và những vấn đề cần quan tâm trong thích ứng biến đổi khí hậu.

Các tài liệu này cũng là cơ sở để tổ chức, tuyên truyền cho người dân trong xây dựng nông thôn mới; tuyên truyền về nâng cao nhận thức cộng đồng và quản lý rủi ro thiên tai dựa vào cộng đồng.

  - Bộ Nông nghiệp và PTNT chỉ đạo các viện, trường tăng cường công tác nghiên cứu, áp dụng các giống cây trồng, vật nuôi có khả năng thích ứng với BĐKH; nghiên cứu chuyển đổi thời vụ và áp dụng các mô hình đa dạng hóa sản xuất, sinh kế; thay đổi phương thức canh tác nông nghiệp, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ... Qua đó định hướng cho các địa phương chuyển đổi cơ cấu sản xuất thích ứng biến đổi khí hậu, ổn định và nâng cao thu nhập người dân khu vực nông nghiệp, nông thôn, xây dựng nông thôn mới.

- Nghiên cứu, xây dựng hệ thống cảnh báo rủi ro thiên tai cho toàn vùng nhằm nâng cao tính hiệu quả, tiết kiệm chi phí cho công tác này.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan